“Dolar” diyenin dilini keseceksin!

Röportaj4 Aralık 2016 17:30
“Dolar” diyenin dilini keseceksin!
A
a
Murat Başaran/ İMGHABER

Ülke olarak; doların yükselip alçalmasına, sonucunda da ceremesini çekmeye alışkınız biz.   Ama yükselmek var, yükselmek var! Avrupalılar kelimelerin en kalitesini seçip parlamento sıralarından tok tok konuşurlarken, küresel güçlerin okları çoktan Türkiye ekonomisine çevrilmişti bile…
Farkındaydık.  
Doların yükseliş hikayesinin gelişme bölümü de böylece ortaya çıkmış oldu. Sonrasında;  gazete haberlerinden , televizyondan , sosyal ağlardan yansıdığı kadarıyla TL’nin değer kaybetmemesi adına  hükümetin ve Merkez Bankası’nın aldığı tedbir ve önerileri pür dikkat takip ettik. Bu önlemlerden biri de AVM’lerle ilgiliydi ki Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı bir açıklama da AVM’lerde döviz üzerinden ödenen kiraların Türk parasına çevrilmesi gerektiğini söylüyordu. Üstelik gerekirse bunla ilgili bir yasa tasarısı da hazırlanacaktı...

Peki; AVM’lerde gerçekleşecek olan bu durum doların ateşini ne derece düşürebilir?  Firmalar bu durumdan nasıl etkileniyorlar? Ve AVM’lerdeki kira sözleşmeleri hangi şartlarda gerçekleşiyor? Bu durum tüketiciye yansıyacak mı? Kafamda bir sürü soru oluşunca  konuyu değerlendirmek  üzere  Genel Yayın Yönetmeni’miz Ercan Pala’yla görüştüm ve  meseleyi olayın içinde olan birinin bakış açısıyla değerlendirmemiz gerektiğine karar verdik.  Yazı İşleri Müdürü’müz Gökhan Şahin’in aklına ise bu konuda tek bir isim gelmişti, Türkiye’nin en büyük pizza mağazası zinciri olan Pizza Pizza’nın sahibi  Abbas Türker…

Takip ettiğim kadarıyla Abbas Türker’i, açık sözlü ve samimi bir kişiliğe sahip bir olarak tahmin ediyordum. Tahminimde de yanılmadım… Torbalıdaki Pizza Pizza’nın imalat tesislerine gittiğimizde olağanca misafirperverliğiyle karşıladı bizi. Bu sıcak karşılamanın ardından gülen yüzü ve hoşsohbetiyle konu hakkındaki düşüncelerini konuştuk
.
*Cumhurbaşkanı Erdoğan, AVM’lerde döviz  üzerinden yapılan kira ödemelerinin  kaldırılması gerektiğine ilişkin açıklamalar  yaptı.  Bu açıklamaları baz alarak; doların yükselmesi , AVM’leri  ve buralarda işletmesi bulunan firmaları sizce nasıl etkiliyor?  Ve ortaya çıkan bu genel tablo karşısında, tüketicinin  korunulmasına ilişkin sizce hangi adımlar atılabilir?   

-Tüketiciyi korumak için doların kesinlikle belli bir yüzdeye bağlanması lazım. Bunun denetleme mekanizması kurulabilir istenildiği yerlere. Aslında bazı markalara bu fırsat tanınıyor, mesela cirodan yüzde vererek kira anlaşması yapanlar var. AVM sahipleri bu noktada  firmanın büyüklüğüne küçüklüğüne dikkat ediyor. Şimdi, örneğin süper marketler AVM dışında dahi bir dükkanı kiraladığında diyor ki “Ben sana cirodan yüzde vereyim” ve ona göre anlaşma yapıyor. AVM’lerde de bu tarz anlaşmalı şirketler, markalar var. Ama bu nokta da tabi ki şu an kiraları dolar üzerinden ödemek mümkün değil. Satış üzerinden anlaşan firmalar kira ödemelerini daha rahat öder, neden dersen çünkü  TL bazında çalışıyor onlar. Ama bizde dolar üzerinden kira anlaşması yapanlar da var bunlar şu an için sıkıntı yaratıyor. Peki dolar üzerinden kira sözleşmesi madem sıkıntı o zaman neden giriyorsun bu işlere diye sormazlar mı? E kardeşim o zaman sen nasıl rekabet edeceksin başka türlü firmalarla. Nerede açacaksın şubelerini? Sonrasında dolar birkaç yıldır çok stabildi gayette iyiydi, sonra işte birkaç aydır işler böyle.

*AVM’lerin TL’ye endekslenmesi ve kira ödemelerinin TL üzerinden yapılması buralarda kiracı olan firmalara herhangi bir yararı olur mu?

-Tabi AVM’lerin kiraları TL’ye endekslemeleri  mükemmel olur. Ve de öyle olması gerekir zaten. Kardeşim ben dolarla satış yapmıyorum ki! Türkiye’deyim  dolar da nerden çıktı? Kim dolarla, avroyla  alışveriş yapıyor. Hani ihracat yaparsın o zaman tamam ama diğerleri sıkıntılı. (araya giriyorum)

*Sıkıntılı olan?

-Doların yükselmesi şimdi Türk ekonomisine bağlı değil, ben şöyle söyleyim ; dolar dünya çapında yükseliyor. Bu Trump’ın gelişiyle ilgili. Amerika’daki seçimlerden sonra Trump “Ben faizi arttıracağım Amerika’yı yeniden yapılandıracağım” derken , doların değeri dünya çapında yükseldi. Ülkemizden kaynaklanan herhangi bir sıkıntı olduğunu ben zannetmiyorum, düşünmüyorum.

*Kurlardaki dalgalanma şirketinizde herhangi bir tedbir almanıza neden oldu mu? Veya almayı düşünüyor musunuz?

- (Gülüyor) Güzel kardeşim; benim dolarla işim olmaz. Ben “TL”ciyim. (Çayından içiyor.) Bizim tek sıkıntımız AVM’lerde ki bu dolarla olan kiralarla ilgili, başka bir sıkıntımız yok.  Ben TL adamıyım. Biz vatandaşız . Milliyetçiyiz, vatan severiz (Gülüyor) Bizim dolarla ne işimiz olur. İthalatımız da yok zaten Şimdi avmlerde şöyle bir sorun var , yahu kardeşim sen bana imzalatıyorsun ediyorsun bu kadar eder bu kadar olur, garanti veriyorsun… Ee çıkmak isteyince de çıkarmıyorsun . Bir sürü iş açılıyor firmaların başına. Ha garanti vermiyor sana ama  sözleşme öyle bir yapılıyor ki normalde hayatta imzalanmaz ama imzalıyorsun. Rakiplerin orada ‘Bende olayım orda’ diyorsun , ‘bende markamı tanıtayım’ diyorsun. Oraya buraya girmeyeceğiz , o zaman markamızı nasıl tanıtacağız?  Ne olacak bu Türk markaları?  Bir AVM’ye gittiğiniz zaman gıda üzerine yerli markadan çok yabancı marka var. Adamlar bırakmıyor ki… Fırsat vermiyorlar. Mesela bir firma var, AVM’ye geliyor diyor ki ‘ben beş markayla girerim, dönercim var, pizzacım var, hamburgercim var, soğuk sandviçim, tatlıcım var’ diyor…  Ardından da ‘Sen x firmaları buraya almayacaksın’ diyor (Duraksıyor) Resmen yahu!  Böyle durumlarda var. Gel de bunlarla baş et.

*Durum görünende daha mı kötü, yoksa ‘kriz zamanları aynı zamanda fırsat zamanlarıdır’ diye bir inanışta var, siz ne düşünüyorsunuz?

-Doğru, aslında bu tarz krizleri fırsata çevirmek lazım. Bence devletin böyle bir uygulama yapması AVM’leri dolardan çıkarıp,hatta ve hatta dolar diyenin dilini keseceksin! (Gülüyor)  D harfi dedi mi dilini keseceksin!  Bak şimdi arabaları değiştirdiler dolar değilde TL’ ile satıyorlar. Ne güzel bir şey.  Rezidansa gidiyorsun bu kadar dolar , kira ödeyeceksin bu kadar dolar… Kaldıracaksın kardeşim bu doları ya!  Irak’ta bile adam dinarla satıyor sana ne satıyorsa. Biz uygar bir ülkeyiz ekonomimiz bu kadar katma değer yaratmış bu kadar güçlü bir ülke yani…  Bence çok güzel bir şey olur bu. Vallahi bayram ederiz davul zurna çalarız öyle bir şey olursa (Gülüyor )

*AVM’lerdeki haksız rekabeti de engelleyecek mi bu durum?

-Kesinlikle… Kesinlikle.  Bu olduğu zaman şimdi sadece esnafın rahatlaması değil tüketicide rahatlar…Efendime söyleyim  çünkü mesela bazı ürünler  gidiyorsun AVM’ye dolara endeksli satıyor sana mesela örnek veriyorum, saat alacaksın bir tane, adam avro veya dolar kuru üzerinden satıyor sana saati. Daha neler var. Bir sefer bu yasa tasarısı çıkarsa her şeyden önce ekonominin yanında psikolojik bir rahatlama da getirir.

-Keyifli ve açıklayıcı bir sohbet oldu bizim için . Çok teşekkür ediyoruz.
Ben teşekkür ederim. Tekrar görüşmek üzere.  
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

arşiv HABER ARŞİVİ
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat